Influensar Merete Gamst (Positivista) reagerer på leksene i 1. klasse

Influensar Merete Gamst (Positivista) reagerer på leksene i 1. klasse

Da dottera til Merete Gamst starta i 1. klasse, fekk dei beskjed om at det var dag-til-dag-lekser. – Gammaldags måte å gjere ting på, seier lekseforskar.

Merete Gamst, også kalla Positivista på Instagram, fortel om mindre fleksibel leksepraksis på barneskulen til dottera.

Vi rapporterer frå Fredrikstad

Vi rapporterer frå Fredrikstad

Oppsummeringa er laga av ei KI-teneste frå OpenAI. Innhaldet er kvalitetssikra av NRKs journalistar før publisering.

– Eg fekk faktisk på ekte heilt sjokk, seier Merete Gamst, kjent som influensaren «positivista» på Instagram.

Da 6-åringen hennar i haust starta på Manstad barneskole i Fredrikstad, var familien innstilt på vekelekser. Det vil seie at barnet får ei heil veke på å gjennomføre leksene.

Det er slik fleire av naboskolane gjer det.

– Men så fekk vi dag-til-dag-lekser. På foreldremøtet spurde eg om kva vi gjer om vi plutseleg ein dag ikkje får tid. Da fekk eg som svar av ein lærar:

«Da bør ein vurdere å droppe nokre aktivitetar som ball og leik, for å prioritere lekser».

Kvar måndag får klassen planen for veka, med beskriving av leksene dei ulike dagane. Det blir gitt lekser i Norsk, engelsk og matte. 

Gamst fortel til NRK at dagsfristane blir opplevde lite fleksibelt.

Rektoren på Manstad barneskole seier til NRK at det er noko ulik oppfatning av kva som har blitt kommunisert.

Den involverte læraren har hatt høve til å kommentere påstanden, men viser til svaret til rektoren.

Les også Denne familien har valgt bort lekser

Lekseforskar ved Høgskolen i Østfold, Kjersti Lien, fortel at ho er kritisk til slike «dag-til-dag»-lekser, og meiner det er mykje ved denne ordninga som blir feil.

– Dette er ein litt gammaldags måte å gjere ting på. Eit barn som i utgangspunktet er glad i å lære, kan få skole i vranga. Da er det viktig at skolen lyttar, slik at ein unngår at barnet mistar motivasjonen, seier Lien.

Kjersti Elisabeth Lien

Kjersti Elisabeth Lien, førsteamanuensis i pedagogikk. Har forska på lekser i over 13 år. 

Forskaren seier det ikkje finst nokon gode nasjonale retningslinjer på korleis skolane i Noreg i praksis gir lekser.

– Med svak leiing, kan ein eksempelvis ha tre lærarar med tre heilt ulike leksepraksisar på same skole. Det opp til kva teamet blir einige om. Det synest eg er uheldig.

Det einaste skolen har plikt til å følge, er opplæringslova.

– Der står det at barnet har rett på kvile og fritid, og at det er viktig med elevmedverknad, seier Lien.

Opplæringslova § 10.2 og § 10.6

Retten elevane har til medverknad

Elevane har rett til medverknad i alt som gjeld dei sjølv etter denne lova, og har rett til å ytre sine meiningar fritt. Elevane skal bli høyrde, og det skal leggast vekt på deira meiningar etter alder og modnad.

Plikta elevane har til å delta og kommunen og fylkeskommunens oppfølgingsplikt

Elevane skal vere aktivt med i opplæringa og følge skolereglane. Kommunen og fylkeskommunen skal sørge for at elevar med fråvær frå opplæringa blir følgt opp.

Elevane kan bli pålagde å gjere oppgåver utanom skoletida (lekser). Det må takast omsyn til at elevar har rett til kvile og fritid.

Kjelde: Lovdata

Les også Kaptein om grunnstøtingen: – Vi så ingenting

Ifølge Merete Gamst, var argumentet til læraren at det er viktig å skape gode rutinar tidleg.

– Vi bur litt ute på landet. Måndagar reiser vi gjerne rett frå SFO til turn, så til turn og heim. Det tar litt tid for oss. Så er det middagstid.

Dei endar med å måtte gjere lekser etter leggetid for å rekke tidsfristen til leksa tysdag.

– Ho som er så glad i skolearbeid, får jo ein negativ assosiasjon til dette. Det blir eit mas, i staden for å bli lystprega. Det er veldig synd.

Gamst la ut eit innlegg på Instagram der ho fortel om familielogistikken og leksepraksisen.

Dette førte til nærare hundre kommentarar, og fleire meldingar i innboksen, frå engasjerte foreldre som kjente seg igjen.

– For min del handlar det om nysgjerrigheit. Kva er andre sine erfaringar? Kvifor er det forskjell frå skole til skole? Kva fungerer eigentleg?

NRK har prata med fleire barneskular i same område om korleis dei gir lekser til 1.-klassingane sine:

Privat Hege Olavesen, rektor ved Slevik barneskule i Fredrikstad 

– Vi har vekelekser, der leksene skal gjerast seinast fredag. Vi deler inn i "skal"-leksar og "kan"-leksar. Dei får leselekser, øve på bokstavar og litt rekning. Vi er varsame med matte i starten.

Sveinung Olavsen, rektor ved Spetalen barneskule i Råde

– 1.klasse får stort sett berre leselekser. Skole er kjempeviktig, men fritidsaktivitetar er også viktige. Vi er leksebevisste, og har dialog med foreldre for å tilpasse leksene for kvar elev.

Privat Petter Thulin, rektor ved Nylende barneskule i Fredrikstad

– Vi har dag-til-dag lekser, med mest leselekser, og litt rekning og skriving. Vi er leksebevisste, og vi gir ikkje lekser berre for å gi lekser. Vi ønsker også ein god dialog med foreldre.

Privat Pål Stensrud, rektor ved Trosvik barneskule i Fredrikstad 

– Dei får er ei leselekse kvar dag, og ein skrive- og reknelekse kvar veke. Vi er ein leksebevisst skole, og vi ønsker god dialog  heile vegen. Det er viktig barna ikkje blir lekselei tidleg.

– Eg har forska mykje på lekser. Ein av dei tinga som har komme fram, er at dagslekser gir veldig lite fridom, og at elevane blir lite sjølvstendige, seier lekseforskar Lien.

I september kom ho ut med rapporten «Inkluderande leksepraksis», der elevmedverknad står sentralt.

Erfaringane viser at utvikling av inkluderande leksepraksis lykkast best når:

Kjelde: Utviklingsprosjektet «Inkluderande leksepraksis», i regi av Høgskolen i Østfold.

– For nokon kan mykje lekser, kvar dag, vere veldig fint. For andre kan det derimot bli for mykje, og det kan ha ikkje-akademiske effektar. Det kan gå utover relasjonen mellom barn og forelder, gi stress og mindre søvn, seier Lien.

Les også Jeg tenker på lekser

Rektoren på Manstad barneskole i Fredrikstad, Hans Olav Hermansen, skriv i ein e-post til NRK at dei involverte er kjente med instagraminnlegget.

Ifølge rektoren blir det sett opp eit forslag til lekser dag til dag, for førsteklassen til skolen:

«Dette skal sikre at arbeidet blir fordelt ut gjennom veka og at eleven ikkje skal jobbe med ukjent stoff heime. Somme dagar har ein ikkje høve til å gjere lekser, og da er det valfritt å gjere dei ein annan dag i løpet av veka.»

Her dreier det seg om ei noko ulik oppfatning av kva som blei kommunisert, men begge gir uttrykk for ein god dialog.

Vi har ein leksepraksis på 1.trinn der det blir sett opp eit forslag til lekser frå dag til dag. Dette skal sikre at arbeidet blir fordelt ut gjennom veka og at eleven ikkje skal jobbe med ukjent stoff heime. Somme dagar har ein ikkje høve til å gjere lekser og da er det valfritt å gjere dei ein annan dag i løpet av veka.

Arbeidsplanen gjeld frå måndag til fredag for å gi elevane arbeidsfri i helgane. Dette er i tråd med leksebevisste-skolar, som Fredrikstad kommune har som retningslinje.

Skolen har stor forståing for at barna opplever lange dagar med skole, SFO og fritidsaktivitetar. Det er da naturleg at lekser ikkje alltid lèt seg kombinere med fritid når dagane kan bli såpass lange og travle.

Ifølge Gamst er det ikkje dette ho fekk inntrykk av på starten av skoleåret.

– Det er supert om det er endra praksis. Eg er veldig glad for det. Men da er det viktig at dei formidlar dette til elevar og foreldre. Vi har ikkje inntrykk av at det er fleksibelt slik det er nå.

Gamst meiner lekser bør vere lystprega, og gjerne i form av uteleik og uteaktivitetar.

Takk for at du leste saken min. Har du tanker om det du har lest, eller innspill til andre ting jeg burde sjekke ut? Send meg gjerne en epost. Jeg setter pris på alle tips 💫

Julie Solvin BorgmoJournalistSend meg en e-post

LES MER:                           ©NRK.NO